Elektronik kontrollü enjeksiyonlu araçlarda rölanti devri, çoğunlukla motor kontrol ünitesi (ECU) tarafından düzenlenir. Bu nedenle rölanti sorunu yaşandığında ilk işlem bir ayar vidasını çevirmek değil, motorun neden düzensiz çalıştığını belirlemektir. Arıza giderildikten sonra, araç üreticisinin gerekli gördüğü sistemlerde adaptasyon veya yeniden öğrenme işlemi uygulanır.
Enjeksiyonlu motor rölanti ayarı; aracın yakıt türüne, enjeksiyon sistemine ve motor yönetimine göre farklılık gösterir. Eski mekanik sistemlerle modern elektronik enjeksiyon sistemlerine aynı yöntem uygulanamaz.
Enjeksiyonlu Motorlarda Rölanti Nasıl Kontrol Edilir?
Rölanti, gaz pedalına basılmadığında motorun çalışmasını sürdürdüğü devirdir. Motor kontrol ünitesi; sıcaklık, motor yükü ve sensörlerden gelen bilgiler doğrultusunda çalışma koşullarını düzenler.
Benzinli motorlarda sistemin yapısına göre elektronik gaz kelebeği veya ayrı bir rölanti kontrol valfi görev yapabilir. Elektronik kontrollü dizel motorlarda ise rölanti kontrolünde püskürtülen yakıt miktarının düzenlenmesi temel rol oynar. Bu nedenle her enjeksiyonlu araçta ayrı bir “rölanti motoru” bulunmaz.
Enjeksiyonlu Motor Rölanti Ayarı Hangi Aşamalarla Yapılır?
1. Şikâyetin ortaya çıktığı koşullar belirlenir.
Devir dalgalanmasının soğuk motorda mı, motor ısındığında mı veya klima açıldığında mı oluştuğu değerlendirilir. Ölçümler, üreticinin belirlediği sıcaklık ve yük koşullarında yapılır.
2. Arıza kodları ve canlı veriler incelenir.
Diagnostik cihazla motor kontrol ünitesindeki kayıtlar okunur. Sistemin desteklediği ölçümler üzerinden hedef ve gerçek rölanti devri, sıcaklık bilgileri, hava ölçümleri ve yakıt sistemi değerleri karşılaştırılır. Arıza kodu tek başına parça değişimi kararı vermek için yeterli değildir.
3. Düzensiz çalışmaya neden olan sorun araştırılır.
Benzinli araçlarda emme havası kaçakları, gaz kelebeği, varsa rölanti kontrol valfi ve ateşleme sistemi değerlendirilir. Dizel araçlarda yakıt beslemesi, enjektörlerin çalışma durumu ve ilgili motor yönetim bileşenleri kontrol edilir. Bulgulara göre ek ölçümler yapılır.
4. Gerekli bakım veya onarım uygulanır.
Temizlik, parça onarımı ya da değişimi yalnızca tespit edilen ihtiyaca göre gerçekleştirilir. Her rölanti dalgalanması enjektör arızası anlamına gelmez; temizlik de bütün rölanti sorunlarını çözmez.
5. Gerekliyse adaptasyon yapılarak sonuç doğrulanır.
Bazı araçlarda gaz kelebeği temizliği veya parça değişimi sonrasında üreticiye özgü öğrenme işlemi gerekir. İşlem sonunda motorun rölantide ve ek yükler altında çalışması yeniden kontrol edilir.
Enjeksiyonlu Araçlarda Rölanti Neden Dalgalanır?
Rölanti dalgalanmasının birden fazla nedeni olabilir:
-
Emme sistemindeki hava kaçakları.
-
Gaz kelebeğinde veya rölanti kontrol valfinde kirlenme ve arıza.
-
Hava miktarı, basınç veya sıcaklık sensörlerinden hatalı bilgi gelmesi.
-
Yakıt basıncı ve enjektörlerin çalışmasıyla ilgili sorunlar.
-
Benzinli motorlarda buji veya ateşleme bobini arızaları.
-
EGR sistemindeki çalışma bozuklukları.
Bu belirtilerin birbirine benzeyebilmesi nedeniyle doğru işlem, ölçüm ve teşhis sonucunda belirlenmelidir.
Rölanti Devri Kaç Olmalıdır?
Bütün enjeksiyonlu motorlar için geçerli tek bir rölanti değeri yoktur. Doğru değer; motor kodu, çalışma sıcaklığı, şanzıman ve devredeki yardımcı sistemlere göre değişebilir. Soğuk çalıştırmada veya ek yük oluştuğunda devrin geçici olarak yükselmesi her zaman arıza değildir. Değerlendirmede aracın üretici verileri esas alınmalıdır.
Rölanti Ayarı Evde Yapılabilir mi?
Elektronik enjeksiyonlu araçlarda gaz kelebeğinin fabrika ayarlı dayama vidasına müdahale edilmesi uygun değildir. Akü kutup başını sökmek veya arıza kodlarını silmek de sorunun nedenini ortadan kaldırmaz. Motor stop ediyor, sürekli devir dalgalanması yaşanıyor veya belirgin tekleme oluşuyorsa teknik kontrol yapılmalıdır.
Ercanlar Bosch Car Service olarak İkitelli’de dizel araçların düzensiz çalışma şikâyetlerini diagnostik arıza tespiti kapsamında değerlendiriyoruz. Kontrol sonuçları yakıt sistemini işaret ettiğinde enjektör bakım ve onarım ihtiyacını belirliyor, uygulanacak işlemler hakkında müşterilerimizi bilgilendiriyoruz.